Kodeks narciarza – 10 zasad FIS i przepisy na stoku w Polsce

Na stoku obowiązują dwa zestawy zasad: 10 zasad FIS, czyli międzynarodowy kodeks zachowania narciarzy i snowboardzistów, oraz polska ustawa o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Pierwsze mówią, jak jeździć, żeby nikogo nie skasować. Drugie – co grozi za jazdę po alkoholu, kto musi mieć kask i czego możesz wymagać od właściciela stoku.

Ta strona jest dla Ciebie, jeśli jedziesz na narty pierwszy raz albo chcesz wiedzieć, jak to wygląda od strony prawa. Przepisy sprawdziliśmy w tekście ustawy w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Stan na 22 października 2026 r.

Spis treści

⇑W skrócie

  • 10 zasad FIS: szanuj innych, panuj nad prędkością, a jeśli wyprzedzasz, to Ty musisz uważać na osoby przed Tobą. Przy wypadku pomóż i zostaw swoje dane.
  • Kask: w Polsce obowiązkowy do ukończenia 16 lat (art. 29 ustawy). Dorosłych przepis nie obejmuje, ale kask i tak warto mieć.
  • Alkohol i narkotyki: jazda w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego jest zakazana (art. 30) i grozi za nią grzywna (art. 45).
  • Twoje obowiązki: przestrzegaj regulaminu i znaków, dopasuj prędkość do warunków, jeźdź na sprawnym sprzęcie i zgłaszaj wypadki ratownikom (art. 31).
  • Wypadek z Twojej winy: płacisz za szkodę (art. 415 Kodeksu cywilnego). Dlatego warto mieć ubezpieczenie OC w życiu prywatnym.

⇑10 zasad FIS po ludzku

Międzynarodowa Federacja Narciarska (FIS) przyjęła zasady zachowania na stoku w 2002 r. Obecnie obowiązuje wersja z 2016 r. Same w sobie nie są ustawą, ale stoki wpisują je do regulaminów, a sądy w razie wypadku sprawdzają, czy ktoś ich przestrzegał. Ich treść w skrócie:

  1. Szacunek dla innych. Jedź tak, żeby nikogo nie narażać i nie skrzywdzić.
  2. Kontrola prędkości. Prędkość i styl jazdy dopasuj do swoich umiejętności, terenu, śniegu, pogody i liczby ludzi na trasie. Masz zawsze móc się zatrzymać albo ominąć przeszkodę.
  3. Wybór toru jazdy. Jeśli jedziesz z góry, to Ty wybierasz tor tak, żeby nie zagrażać osobom poniżej. Osoba przed Tobą ma pierwszeństwo, bo Cię nie widzi.
  4. Wyprzedzanie. Możesz wyprzedzać z góry albo z dołu, z prawej albo z lewej. Zostaw jednak tyle miejsca, żeby wyprzedzany mógł swobodnie skręcić, także niespodziewanie.
  5. Wjazd, ruszanie i podchodzenie. Zanim wjedziesz na trasę, ruszysz po postoju albo zaczniesz podchodzić, spójrz w górę i w dół stoku.
  6. Zatrzymywanie się. Nie stój na trasie bez potrzeby, a zwłaszcza w wąskich miejscach i tam, gdzie słabo widać, czyli za załomem albo garbem. Jeśli się przewrócisz w takim miejscu, jak najszybciej zejdź na bok.
  7. Podchodzenie i schodzenie pieszo. Jeśli idziesz pieszo w górę albo w dół, trzymaj się brzegu trasy.
  8. Znaki i oznakowanie. Przestrzegaj wszystkich znaków i oznaczeń na trasie. Więcej o nich piszemy na stronie Oznakowanie tras narciarskich.
  9. Pomoc. Przy wypadku każdy, kto jest na miejscu, ma obowiązek pomóc.
  10. Dane osobowe. Każdy uczestnik wypadku i każdy świadek, winny czy nie, podaje swoje imię, nazwisko i adres.

Zasady 9 i 10 łatwo zlekceważyć, kiedy nic Ci się nie stało. Jeśli jednak ktoś przez Ciebie upadł i odjedziesz, a potem okaże się, że ma złamaną nogę, sprawę trudno będzie wyjaśnić, a Ty możesz mieć większe kłopoty niż przy samym wypadku.

⇑Polska ustawa – co trzeba wiedzieć

Najważniejszy akt to ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Ostatni tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2023 r. poz. 1154. Nie znaleźliśmy późniejszej nowelizacji, która by już obowiązywała. W Sejmie jest jednak poselski projekt zmian (druk nr 2490 z 12 marca 2026 r.). Zakłada on kask dla wszystkich, bez względu na wiek, oraz zmianę jazdy po alkoholu w przestępstwo zagrożone karą do roku więzienia. 30 kwietnia 2026 r. projekt skierowano do pierwszego czytania w komisji i nie został uchwalony. Na razie obowiązują przepisy opisane niżej.

⇑Trasy to drogi jednokierunkowe

Narciarskie trasy zjazdowe i nartostrady to według ustawy jednokierunkowe drogi tylko dla narciarzy i snowboardzistów (art. 27 ust. 1). Pod prąd się nie podchodzi, a skuterem może tam wjechać tylko ratownik albo obsługa (art. 27). Gdy jedzie skuter ratowniczy z niebieskim światłem, ustąp mu miejsca.

⇑Kask do 16 lat

Art. 29 ustawy: osoba do ukończenia 16 lat, która zjeżdża na nartach albo snowboardzie, musi mieć na głowie kask ochronny. Za dziecko bez kasku odpowiada opiekun. Według art. 45 ust. 2 karę grzywny dostaje osoba, która ma obowiązek opieki nad dzieckiem i pozwoliła mu jeździć bez kasku. Dla dorosłych kask nie jest w Polsce obowiązkowy, ale we Włoszech od sezonu 2025/2026 muszą go mieć wszyscy. Szczegóły znajdziesz na stronie Przepisy na stokach za granicą.

⇑Zero alkoholu i narkotyków

Art. 30 ust. 1 zakazuje jazdy na nartach i snowboardzie w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego. Zarządzający stokiem albo osoba przez niego upoważniona może nie wpuścić Cię na teren albo kazać Ci go opuścić, jeśli z Twojego zachowania widać, że piłeś albo coś brałeś (art. 30 ust. 2). Ustawa nie odsyła do żadnego progu promili, więc piwo do obiadu w schronisku to dla Ciebie ryzyko. Za jazdę po alkoholu grozi grzywna (art. 45 ust. 1), a sprawę prowadzi się według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 46).

⇑Ile wynosi grzywna?

Ustawa mówi tylko o „karze grzywny”, nie podaje kwoty. Wtedy stosuje się art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń: grzywna wynosi od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jaką kwotę dostaniesz, decyduje mandat albo sąd.

⇑Twoje obowiązki na stoku

Art. 31 ustawy każe narciarzom i snowboardzistom zachować należytą staranność, żeby chronić życie i zdrowie. W praktyce musisz:

  • znać regulamin stoku i wyciągu i go przestrzegać (wisi przy kasach i stacjach wyciągów),
  • stosować się do znaków nakazu i zakazu,
  • jechać z prędkością dopasowaną do swoich umiejętności, trudności i stanu trasy, pogody i tłoku,
  • jeździć na sprawnym sprzęcie, który pasuje do tego, co robisz,
  • od razu powiadomić ratowników o wypadku, o zaginięciu kogoś albo o innym zdarzeniu, które zagraża bezpieczeństwu.

Jeśli jedzie ratownik ze sprzętem, ustąp mu pierwszeństwa (art. 36). Ustawa nie wymienia osobno obowiązku zatrzymania się przy wypadku, ale wynika on z zasady FIS nr 9 i z regulaminów stoków. Pomóc trzeba, bo nie wiadomo, kiedy dotrze ratownik. Co zrobić krok po kroku, opisujemy na stronie Bezpieczeństwo na stoku.

⇑Obowiązki właściciela stoku

Za bezpieczeństwo na zorganizowanym terenie narciarskim odpowiada zarządzający (art. 19). Musi on:

  • przygotować, oznakować i zabezpieczyć trasy oraz na bieżąco to sprawdzać,
  • zapewnić ratownictwo narciarskie i je opłacić (art. 32). Może zlecić je np. GOPR albo TOPR,
  • wywiesić regulamin przy wejściach, kasach i stacjach wyciągów (art. 28 ust. 1),
  • pokazać mapę tras z ich trudnością i punktami pierwszej pomocy, podać informację o zamkniętych trasach, warunkach (śnieg, przygotowanie trasy, temperatura, wiatr, widoczność) oraz numery alarmowe (art. 28 ust. 2),
  • oznaczyć trudność każdej trasy (art. 34). Kolory określa rozporządzenie: niebieski, czerwony, czarny,
  • zamknąć trasę, gdy grozi lawina (art. 20) albo pracuje ratrak (art. 24 ust. 3).

Jeśli trasa jest źle zabezpieczona, a Ty uderzysz w nieosłonięty słup albo armatkę, odpowiedzialność może ponieść zarządzający. Zrób wtedy zdjęcia miejsca, zapisz świadków i zgłoś wypadek ratownikom, żeby był ślad w dokumentacji.

⇑Kto płaci, gdy kogoś potrącisz

Zderzenie na stoku to zwykła sprawa cywilna. Art. 415 Kodeksu cywilnego mówi: kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Przy urazie oznacza to koszty leczenia i rehabilitacji, utracone zarobki, zadośćuczynienie, a do tego np. zniszczony sprzęt. Przy poważnym urazie to duże pieniądze, a w sądzie będzie się liczyć, czy przestrzegałeś zasad FIS (prędkość, tor jazdy, wyprzedzanie).

Dlatego przed wyjazdem kup OC w życiu prywatnym albo sprawdź, czy masz je już w polisie turystycznej lub mieszkaniowej. Zobacz, czy obejmuje sporty zimowe i kraj, do którego jedziesz. W Polsce takie OC nie jest obowiązkowe, ale we Włoszech od 1 stycznia 2022 r. bez niego nie wolno jeździć. Jak dobrać polisę, piszemy w poradniku Ubezpieczenie na narty.

Zobacz też

Źródła

Stan na 22.10.2026.

Polityka Prywatności