Ciekawostki naukowe

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w polskim przemyśle działa ponad 8 tysięcy fabryk i zakładów wytwórczych. W dużej części z nich towary lub półprodukty powstają na liniach produkcyjnych, które wymagają specyficznych warunków lub są uciążliwe dla pracowników. Jak w hali fabrycznej wydzielić przestrzeń odizolowaną od hałasu lub zanieczyszczeń, a jednocześnie będącą funkcjonalną częścią pomieszczenia?

Ptaki słyszą, jak nadciąga tornado - i zawczasu się ewakuują, a kiedy wiatr ucichnie, wracają do gniazd. Potwierdziły to badania amerykańskich lasówek, które przed tornadem ostrzegają infradźwięki. Wyniki ich badań przedstawia "Current Biology". Migracja to dość częste zachowanie zwierząt. Pozwala opanować różne siedliska w tych porach roku, w których sprzyja pogoda, unikając miesięcy zbyt zimnych lub zbyt gorących. Do najlepiej kojarzonych zwierząt migrujących należą ptaki.

W procesie udomowienia u koni zachodziły zmiany dotyczące mięśni, równowagi, wydolności, zachowań społecznych, reakcji strachu i współdziałania. Ślady tych zmian, widoczne w 125 genach, naukowcy opisali w "PNAS". Naukowcy zidentyfikowali zmiany w DNA, które pomogły zamienić prehistoryczne konie - podobne jak te, przedstawione na naskalnych malowidłach - we współczesnych championów.

Naukowcy od lat z uwagą przyglądają się np. herbacie, kawie czy piwu i z tych obserwacji wysnuwają interesujące wnioski. Nieznane kryje się nawet w zwykłej herbacie. Sam Albert Einstein poświęcił akapit opublikowanego przez Naturwissenschaften artykułu z roku 1926 zjawisku zachodzącemu podczas mieszania herbaty – „paradoksowi fusów”.

Zespół naukowy z Politechniki w Walencji (Hiszpania) opracował technologię produkcji jadalnych osłon na sery żółte. Bazuje ona na ziołach, m.in. na oregano i rozmarynie.

Nauka przez sen budzi ogromne zainteresowanie, bo przecież wielu z nas zamiast spędzać czas nad książką powtarzając do znudzenia ćwiczenia wolałoby spędzić czas zupełnie inaczej, przyjemniej, zaś sen jest idealnym czasem na naukę, bez wysiłku, przy tzw. okazji. Niestety nie jest to aż tak proste. Odkrycia naukowców badających działanie mózgu i jego zdolność do nauki w połączeniu z ogromnym zainteresowaniem nauką przez sen sprawiły, że temat ten podchwyciły szkoły językowe oferując naukę języka obcego w śnie.

Nastolatki, które za mało śpią, mogą borykać się ze znacznie gorszymi konsekwencjami niż przysypianie na lekcjach chemii. Według najnowszych badań, są one w dużo większym stopniu niż wysypiający się rówieśnicy zagrożone otyłością.

Sroki wcale nie lubią lśniących przedmiotów, nie kradną biżuterii ani błyszczących kluczy. To tylko mit. W europejskiej kulturze często przewija się wątek sroki złodziejki, która - nie mogąc się oprzeć błyszczącym przedmiotom - kradnie je i zanosi do gniazda. W bajkach i legendach sroki kradną nierzadko z uporczywością kleptomanów.

Im intensywniejszy wysiłek, tym więcej ludzki pot zawiera kwasu mlekowego. Wykorzystuje to bateria w formie nanoszonego na skórę „tatuażu”, opracowana przez doktora Wenzhao Jia z University of California w San Diego. Na razie ilość wytwarzanej energii nie jest duża, jednak kalifornijski zespół pracuje nad zwiększeniem wydajności, co umożliwiałoby zasilanie niewielkich urządzeń elektronicznych.

Wcześniejsze eksperymenty potwierdziły, że muzyka może wywierać pozytywny wpływ na ludzi – ułatwiać naukę, zwiększać motywacje czy łagodzić fizyczny ból. Jednak dotychczasowe badania nie dotyczyły związku pomiędzy muzyką a poczuciem siły.

Przez wieki jazda konna zarezerwowana była głównie dla mężczyzn. Obecnie prawie 80 proc. jeźdźców to kobiety. Współczesne sporty jeździeckie są o tyle nietypowe, że na wszystkich poziomach zmagań mężczyźni rywalizują z kobietami. "Z tego względu chcieliśmy sprawdzić, czy teoria jazdy konnej opracowana dla mężczyzn może znaleźć zastosowanie także w przypadku kobiet" - wyjaśnia Natascha Ille.

"Nasz test pozwala powiedzieć z 95-procentową dokładnością czy kawa jest czysta, czy została sfałszowana dodatkiem kukurydzy, jęczmienia, pszenicy, soi, ryżu, fasoli, jagód acai, brązowego cukru czy syropu skrobiowego" - wylicza szefowa zespołu, który opracował metodę wykrywania fałszerstwa kawy, Suzana Lucy Nixdorf ze State University of Londrina w Brazylii.

Colt miał niewiele ponad 20 lat, gdy założył fabrykę broni, której produkcja zapewniła mu w przyszłości międzynarodowy rozgłos i bogactwo. Początki kariery wynalazcy nie były jednak łatwe; zanim skonstruowany przez niego rewolwer okazał się sukcesem, Colt musiał uzbroić się w cierpliwość i konsekwentnie pracować nad jego ulepszeniem.

Promienie słoneczne przyczyniają się bowiem do powstawania w skórze endorfin, hormonów, które poprawiają samopoczucie. Zaobserwowano na przykład, że w grupie studentów korzystających z solariów jedna na trzy osoby spełniała kryteria uzależnienia. Inne badania pokazały, że u osób, które uwielbiały się opalać, odnotowano objawy odstawienia, jak nudności czy drżenie rąk, gdy podawano im lek wykorzystywany w leczeniu uzależnień.

Naukowcy z Uniwersytetu w Adelajdzie wysunęli ciekawą hipotezę, że wysokie wskaźniki otyłości wśród mężczyzn żyjących w zachodnich, dobrze prosperujących społeczeństwach są efektem zachwiania równowagi hormonalnej, a ściślej mówiąc, zbyt dużej ilości estrogenów – żeńskich hormonów płciowych.

W Szwecji a dokładnie w kilkunastu punktach w okolicy szwedzkiego Lund University jest możliwe płacenie za kawę czy lunch poprzez przykładanie dłoni do specjalnego czytnika, który skanuje układ naczyń krwionośnych. To pierwszy przypadek zastosowania tej technologii w sklepach!

Sto hoteli dla dziko żyjących pszczół powstaje w 17 polskich miastach. W nich owady znajdą schronienie przed deszczem, miejsce do życia, rozmnażania i przezimowania. Hotele budowane są w ramach akcji Greenpeace "Przychylmy Pszczołom Nieba". Fundusze na budowę hoteli zebrano wśród 5 tys. osób, które uczestniczyły we wrześniu 2013 roku w akcji społecznej Greenpeace "Adoptuj Pszczołę".

Rejony pustynne na Ziemi znajdują się w szerokim pasie wzdłuż równika. W ciągu roku spada tam (według różnych źródeł) do 160, 250 lub nawet 300 mm rocznie. Wraz z rejonami półpustynnymi (gdzie opady są dwukrotnie większe), stanowią one niemal połowę lądów na Ziemi.

Mieszkańcy północnej i zachodniej części Chin jako pierwsi na świecie, już 3,5 tys. lat temu, systematycznie wykorzystywali węgiel jako źródło energii. Dziś Chiny zużywają niemal tyle samo węgla co reszta świata łącznie. Szukający śladów odlewania brązu na północy Chin John Dodson z Australian Nuclear Science and Technology Organisation w Sydney i jego współpracownicy z Chin przeglądali m.in. pradawne hałdy żużlu, gdzie znaleźli kawałki wypalonego węgla brunatnego.

Okazuje się, że ryby nie mogą przeżyć na głębokości większej niż 8000 do 8500 metrów. Chodzi o szczególny mechanizm molekularny, dzięki któremu daje się żyć pod ogromnym ciśnieniem – ale nie większym niż panujące na głębokości około 8500 metrów. Dlatego właśnie na większych głębokościach nigdy nie zaobserwowano żadnej ryby. Głębiej potrzebny byłby inny mechanizm, na przykład taki, jaki wykorzystują żyjące na dnie oceanu bezkręgowce.
Następne
Kanał RSS dla tej listy
Ryzyko wystąpienia nowotworów u osób narażonych na działanie promieniowania niskodawkowego jest zwykle obliczane na podstawie danych szacunkowych uzyskanych z analiz większych dawek. W związku z tym, że wiele chorób nowotworowych ma swój początek w komórkach macierzystych, szczególnie ważne są badania nad wpływem promieniowania niskodawkowego na te komórki.
Jeden z projektów finansowanych ze środków UE zajął się opracowaniem rozwiązań w zakresie maszynerii, transportu i informatyki w celu usprawnienia europejskiego łańcucha dostaw drewnianych materiałów wsadowych.
Płytkie jeziora odczuły silne skutki zwiększonych stężeń azotu i fosforu w wyniku intensywnego rolnictwa i zwiększenia liczby ludności. Te ważne dla wzrostu roślin substancje odżywcze przenikają do środowisk wodnych, zmieniając przejrzystą wodę w mętną w wyniku zjawiska zwanego eutrofizacją.
Naukowcy zbadali, w jakim stopniu wodorosty morskie uwalniają jod do atmosfery, aby usprawnić tworzenie lepszych modeli powstawania aerozolu i chemii atmosferycznej.
Celem finansowanego przez UE badania jest wykorzystanie obywateli i ich urządzeń mobilnych do gromadzenia wiarygodnych danych środowiskowych. Pierwszym zagadnieniem, w którego badaniu ma pomóc wykorzystanie technik crowdsourcingu informacji geograficznych, jest rozmieszczenie gatunków, powódź i pokrycie terenu w walijskim rezerwacie przyrody.
Systemy ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) odpowiadają średnio za 35% całkowitego zużycia energii w budynkach mieszkalnych i komercyjnych. Nowa nanotechnologia pozwoli znacząco zmniejszyć tak potężne zużycie energii.
Tytan, największy satelita Saturna, jest jednym z niewielu księżyców w Układzie Słonecznym posiadających gęstą atmosferę, której proces powstania i skład chemiczny są słabo znane. Nic dziwnego, że ten kuszący cel misji kosmicznych zainteresował naukowców z pewnego unijnego projektu.
Kepler, polujący na planety statek kosmiczny, ujawnił istnienie fal akustycznych generowanych w głębi gwiazd, które wywołują falowanie ich powierzchni i zmianę jasności. Te gwiezdne trzęsienia pomogły finansowanym przez UE astronomom lepiej zrozumieć strukturę i przyszłość tysięcy gwiazd.
Nawigowanie pojazdem kosmicznym stanowi jedno z największych wyzwań, z jakim mierzą się inżynierowie podczas planowania nowych misji na odległe planety, ich księżyce, a nawet asteroidy. Gdy pojazd kosmiczny odbywa lot, nowy, zintegrowany system nawigacji ma poprowadzić go niezawodnie poprzez Układ Słoneczny do wyznaczonego celu.
Galaktyki umożliwiają badanie przeszłości i przyszłości kosmosu, ale ich powstawanie pozostaje nierozwiązaną zagadką. Finansowany ze środków UE zespół badawczy wykorzystał wysokiej jakości dane empiryczne, aby dołożyć jeden z brakujących elementów do tej układanki.
Uczestnicy projektu finansowanego ze środków UE dokonali przeglądu modeli alternatywnych wobec koncepcji ciemnej energii, niewymagających rezygnacji ze stałej kosmologicznej. Wykazanie, że rola ciemnej energii ma charakter dynamiczny, powinno pozwolić na dużo dokładniejsze zbadanie wszechświata.