Według prywatnego polskiego rejestru długów osoby w wieku 18–25 lat mają już łącznie 556,6 mln zł zaległości, a jeszcze dwa lata wcześniej było to 226 mln zł. Liczba młodych dłużników wzrosła w tym czasie z 68,7 tys. do 109,2 tys. To grupa społeczna która nierzadko łączy pracę ze studiami i pracuje na umowie zlecenie, co wiąże się z nieregularnymi dochodami. Jak przy takiej sytuacji finansowej zapanować nad budżetem i uniknąć zadłużenia przez stałe zobowiązania?
Początek kariery zawodowej często wiąże się z pracą na stanowiskach przynoszących nieregularne dochody i w zmniejszonym wymiarze godzinowym. Jedna osoba łączy studia z pracą na zleceniu, inna przechodzi między umowami czasowymi, ktoś jeszcze utrzymuje się z kilku źródeł jednocześnie. Równolegle pojawiają się stałe wydatki: wynajem mieszkania, telefon, transport, raty za elektronikę czy wcześniejsze pożyczki.
W grupie 18-25 lat przykrym standardem jest, że nieregularne dochody występują równolegle z pierwszymi stałymi kosztami życia. Z badania „Stan młodych 2025”, przygotowanego przez Narodowe Centrum Kultury, wynika, że 53 proc. osób w wieku 18-29 lat miało już okres, w którym brakowało im pieniędzy na codzienne potrzeby.
Jeszcze świeższy obraz pokazują dane opublikowane 12 sierpnia 2026 roku przez największe polskie rejestry dłużników. W rejestrach tych 31,7 tys. osób w wieku 18-24 lata miało łącznie 97,2 mln zł przeterminowanych zobowiązań kredytowych i pozakredytowych. Aż 88 proc. młodych dłużników miało zaległości nieprzekraczające 5 tys. zł. Oba zestawienia pokazują, że problemy finansowe często zaczynają się już przy stosunkowo niewielkich kwotach.
Coraz częściej problem nie kończy się też na jednym wierzycielu. Za multidłużnika uznaje się w statystykach osobę mającą nieuregulowane zobowiązania wobec co najmniej trzech różnych wierzycieli. W połowie 2025 roku takich osób było w Polsce około 399 tys. Grupa 18–25 lat stanowiła już 4,6 proc. wszystkich multidłużników, co oznacza około 18 tys. osób. Trzy lata wcześniej udział najmłodszych dorosłych wynosił zaledwie 0,7 proc. W ciągu trzech lat wzrósł więc ponad sześciokrotnie.
Materiał został przygotowany przy współpracy z doradztwem finansowym Outloop, które specjalizuje się m.in. w analizie możliwości konsolidacji zobowiązań i finansowania osób zadłużonych.
Konsolidacja polega na spłacie kilku wcześniejszych zobowiązań jednym nowym kredytem lub pożyczką. W zależności od oferty mogą zostać objęte nią m.in. kredyty gotówkowe, raty, limity na rachunku, karty kredytowe, a w części przypadków również pożyczki pozabankowe.
Najbardziej odczuwalna zmiana dotyczy miesięcznego budżetu. Zamiast kilku terminów i kilku rat pozostaje jedna płatność. Jej wysokość może spaść dzięki wydłużeniu okresu spłaty. Taki mechanizm daje większy margines w miesiącu, w którym dochód jest niższy.
Wydłużenie spłaty wymaga jednak sprawdzenia całkowitego kosztu nowej umowy. Niższa miesięczna rata może być regulowana przez dłuższy okres, a suma odsetek i innych kosztów może przez to wzrosnąć.
Bankowa konsolidacja jest zwykle pierwszym rozwiązaniem wartym sprawdzenia przez osobę, która nadal terminowo spłaca raty i posiada dochody możliwe do zaakceptowania przez bank. Kredytodawca zweryfikuje zdolność kredytową, wysokość istniejącego zadłużenia oraz historię spłaty.
Przy dochodach z umów cywilnoprawnych kluczowa staje się ich regularność. Kilkanaście miesięcy wpływów od tych samych zleceniodawców daje instytucji finansowej więcej materiału do oceny niż umowa podpisana kilka tygodni wcześniej. Szczegółowe wymagania różnią się pomiędzy bankami.
Na rynku funkcjonuje również konsolidacja pozabankowa. Może obejmować m.in. chwilówki, pożyczki ratalne oraz wybrane inne zobowiązania, a instytucje pozabankowe stosują własne modele oceny sytuacji klienta. Tego typu finansowanie może być dostępne również dla części osób z trudniejszą historią kredytową.
Więcej informacji na temat pozabankowej konsolidacji pożyczek można znaleźć pod adresem: https://outloop.pl/pozyczki-konsolidacyjne-pozabankowe/.
Przy porównywaniu obu wariantów szczególną uwagę trzeba zwrócić na RRSO, całkowitą kwotę do zapłaty, długość umowy, prowizję oraz wysokość nowej raty. Dostępność finansowania stanowi tylko jeden z elementów decyzji. Równie ważne jest to, ile ostatecznie wyniesie całkowity koszt spłaty zobowiązań.
Przed rozmową z bankiem, pośrednikiem lub firmą zajmującą się analizą zadłużenia warto zebrać wszystkie zobowiązania w jednym miejscu. Potrzebne będą przede wszystkim:
aktualne saldo każdego kredytu i pożyczki,
wysokość miesięcznych rat,
terminy płatności,
informacje o limitach na kartach i rachunkach,
dane o ewentualnych opóźnieniach,
wysokość wpływów z ostatnich miesięcy,
dokumenty potwierdzające źródła dochodu.
Dopiero takie zestawienie pokazuje rzeczywistą skalę miesięcznego obciążenia. Przy nieregularnych dochodach szczególnie ważne jest ustalenie nowej raty w wysokości możliwej do spłaty podczas mniej dochodowego miesiąca, a nie na podstawie średniej. Konsolidacja ma uporządkować budżet, dlatego jej parametry powinny być możliwie najbardziej dopasowane do rzeczywistych wpływów i realne do przestrzegania także podczas cięższych finansowo momentów w roku.
poleca:
