Pogotowie antykoncepcyjne - zapobieganie ciąży po odbytym stosunku

Antykoncepcja pozwalająca na zapobieganie ciąży już po odbytym stosunku jest bardzo wygodnym rozwiązaniem. Niestety, nie może być stosowna zbyt często, gdyż wiąże się z podaniem większej dawki hormonów, mających wpływ na przebieg cyklu. Z tego powodu ta antykoncepcja ma charakter doraźny i nie może zastąpić innych sposobów. Nazywa się ją antykoncepcją postkoitalną lub antykoncepcją po.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Działanie antykoncepcji po stosunku jest możliwe dzięki nie zawsze uświadamianemu faktowi, że powstanie ciąży to proces skomplikowany i wieloetapowy. Choć droga, jaką muszą przebyć plemniki i komórka jajowa, a potem rozwijająca się zygota do jamy macicy, wynosi kilkanaście centymetrów, to zabiera aż 5- 7 dni. Ingerencja w którykolwiek z poszczególnych etapów tej drogi pozwala uniknąć niepożądanej ciąży. Działanie takiej antykoncepcji związane jest z kilkoma mechanizmami: hamowaniem owulacji przed jej wystąpieniem, utrudnieniem penetracji plemników przez śluz szyjkowy, a w II połowie cyklu z utrudnieniem zapłodnienia lub uniemożliwieniem zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej.

 

W latach 20. ubiegłego wieku zauważono, że wyciągi z jajnika działają hamująco na procesy płodności. Idea blokowania procesów płodności już po odbytym stosunku pojawiła się znacznie później.  Metody takie zostały opracowane dopiero pod koniec lat 60-tych w Wielkiej Brytanii. Początkowo polegały na zastosowaniu dużych dawek estrogenów u kobiet zgwałconych lub chorych na różyczkę, które mogły w tym czasie zajść w ciążę. Dopiero na początku lat 70-tych kanadyjski ginekolog Yuzpe zaproponował metodę, której efekt antykoncepcyjny utrzymywał się przez 72 godziny od niezabezpieczonego stosunku. Dawki hormonów były znacznie mniejsze niż we wcześniejszej metodzie i rzadziej powodowały efekty uboczne.

 

Zastosowanie progestagenów w dużych dawkach podawanych doustnie (lewonorgestrel – 0,75mg) opracowano dopiero w latach 80-tych XX wieku. Ten sposób antykoncepcji jest nadal rozwijany i modyfikowany.

 

W  Polsce jedyną zarejestrowaną metodą  są 2 tabletki przyjmowane w odstępie 12 godzinnym do 72 godz. po niezabezpieczonym stosunku. Ostatnio wprowadzono w niektórych państwach 1 tabletkę stosowaną również do 72 godzin po stosunku.

 

Ten ostatni sposób dawkowania charakteryzuje się mniejszą częstością powikłań takich jak: nudności, wymioty, zaburzenia cyklu. Okazuje się on również bardziej skuteczny. Skuteczność działania antykoncepcyjnego tej metody jest wysoka i ryzyko ciąży wynosi 0,4% w ciągu 24 godz. od stosunku. Z upływem czasu jednak skuteczność zmniejsza się i ryzyko ciąży  wynosi ok. 2,7%, gdy preparat przyjęto po 72 godzinach. Spadek skuteczności wraz z upływem czasu powoduje, że preparat powinien być przyjmowany w pierwszej dobie, a jego dostępność w aptekach powinna być całodobowa.

 

 

Zastosowanie samych progestagenów obdarzone jest mniejszym ryzykiem działań niepożądanych. W porównaniu do metody Yuzpe nie jest obserwowany  uboczny efekt estrogenów, nie ma zagrożenia prozakrzepowego, niekorzystnego wpływu na wątrobę, bólów głowy itp. Dlatego w wielu krajach antykoncepcja postkoitalna dostępna jest bez recept.

 

Antykoncepcja postkoitalna jest szczególnie ważna, gdy zawiodą inne sposoby antykoncepcji, np. pęknie prezerwatywa, wystąpią objawy owulacji, gdy stosujemy metodę okresowej abstynencji lub stwierdzimy po czasie „błąd pigułki”.

 

Rozwój ntykoncepcji poskoitalnej dąży do minimalizacji działań ubocznych i zwiększania skuteczności zapobiegania ciąży. Jednak zawsze metody te powinny mieć charakter doraźny i interwencyjny.

 

Konsultacje:

Specjalista ginekolog-położnik

dr n. med. Grzegorz Południewski

 

 

Polecamy

Wiedzy na temat antykoncepcji nigdy nie jest zbyt wiele. Sprawdź, czy posiadasz podstawowe informacje na temat zabezpieczeń


Co wiesz o antykoncepcji? - test ››

 

Przeprowadzka z urządzanego przez lata pokoju w domu rodziców do bezosobowego lokum w akademiku albo mieszkaniu studenckim może być traumatycznym przeżyciem. Tym bardziej nieprzyjemnym, że zarówno właściciele mieszkań, jak i uczelniana administracja zwykle nieprzychylnym okiem patrzą na próby wprowadzania trwałych zmian w wystroju – nawet tych ewidentnie pozytywnych. Jednak to, że nie możesz zrobić wszystkiego, na co masz ochotę, nie oznacza jeszcze, że sytuacja jest beznadzie
Wbrew temu co twierdzą sami zainteresowani, mężczyźni są ogromnie wybredni w kwestiach jedzenia. Większość z nich twierdzi, że wystarczy im mięso, a wszystko inne jest jedynie zbędnym dodatkiem. Ale kto wie, co tak naprawdę dobre jest dla mężczyzn?
Ile kobiet narzekało na swoich partnerów, że ci są zupełnie pozbawieni romantyzmu? Ile musiało niemalże dosłownie zmuszać panów do wyjść, obchodzenia rocznic, czy Walentynek? Ale nie wszystkich trzeba zmuszać. Joseph Andrew Dekenipp z Arizony udowodnił jednoznacznie, że męski romantyzm jeszcze nie zginął.
Po pięciu latach obecności na rynku, Superb nie traci nic ze swojej atrakcyjności – po ostatnim odświeżeniu, flagowy model marki awansował na pozycję drugiego najczęściej wybieranego samochodu klasy średniej.
Mały samochód – wielkie liczby! W pierwszym pełnym roku obecności na rynku, najtańszy model ŠKODY zdominował swój segment, wyraźnie przyczyniając się do ogólnego sukcesu marki w Polsce.
Beetle jest fenomenem, bowiem niezależnie od tego w jakiej części świata się pojawi, wzbudza przyjazne uczucia. W zimowym Detroit, słonecznym San Francisco czy dostojnym Bostonie, ulice z Beetle stają się barwniejsze, a styl życia swobodniejszy. Tak samo dzieje się w Europie, w azjatyckich metropoliach i w miastach na południowej półkuli. Podczas North American International Auto Show w Detroit (13-26 stycznia) Volkswagen prezentuje kolejną wersję tego modelu – Beetla Dune.
Każdy chce mieć udane życie seksualne. Jego częstotliwość zmienia się wraz z wiekiem i stażem związku. Zdecydowanie zmienia się, kiedy na świecie pojawiają się dzieci. Ale czy wiecie, kiedy seksu jest za mało, a kiedy za dużo?
Homoseksualne kobiety trafnie oceniają orientację seksualną koleżanek, natomiast heteroseksualne kobiety lepiej radzą sobie z odgadywaniem ich myśli i emocji. Z badań naukowców z Uniwersytetu Northeastern wynika, że homoseksualne kobiety są mniej wyczulone na emocje i myśli innych przedstawicielek płci pięknej, ale lepiej odczytują sygnały związane z orientacją seksualną niż kobiety heteroseksualne. Obie grupy są równie dobre w określaniu cech osobowości.
Chociaż zwierzęta rzadko kiedy żyją w monogamicznych związkach, ludzie raczej starają się hołdować tej zasadzie. Ci, którzy zdradzają swoich partnerów, lub jawnie mają więcej niż jednego, poddawani są społecznemu ostracyzmowi. Ale czy na pewno słusznie? Niektórzy twierdzą, że poliamoria może być odpowiedzią na problemy…
Zanieczyszczenie powietrza z Chin i innych dynamicznie rozwijających się krajów Azji wpływa na sztormy na Pacyfiku, a przez to - na cykle pogodowe na półkuli północnej. Zwiększają one siłę sztormów nad Pacyfikiem, co z kolei wpływa na cykle pogodowe w innych częściach świata. Podobno efekt jest najsilniejszy zimą.
Z badań wynika, że rośliny, aby bronić się przed organizmami chorobotwórczymi, wytwarzają w swoich komórkach wolne rodniki, czyli reaktywne formy tlenu. Niektóre pasożyty roślin potrafią jednak wykorzystać ten mechanizm dla swoich celów. Modyfikacja pojedynczych genów pozwoliłaby roślinom skuteczniej się bronić.
Naukowcy z Uniwersytetu w Granadzie uważają, że linia ewolucyjna, obejmująca ludzi i przodków człowieka, jest jedyną wśród naczelnych, w której występowała taka zależność w trakcie ewolucji. Proces ten zaobserwowano na przestrzeni 2,5 mln lat.