Szukasz fantastyki na jesienne wieczory? Gotową listę co roku układają sami czytelnicy. Nagroda im. Janusza A. Zajdla, przyznawana od połowy lat 80., to nagroda polskiego fandomu, a o nominacjach decydują głosy miłośników gatunku. Za rok 2025 nominowano pięć powieści i cztery opowiadania — wśród autorów są dawni laureaci i nazwiska, które warto poznać. Opowiadania można przeczytać za darmo — a na końcu możesz sprawdzić, jakim czytelnikiem fantastyki jesteś.
Nagroda Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla to coroczna nagroda w dziedzinie fantastyki dla autorów polskich utworów literackich. Przyznaje się ją w dwóch kategoriach — za powieść i za opowiadanie — w formie statuetki i dyplomu. Wyróżnia ją to, że nie wybiera jej jury, tylko fani.
Nagroda powstała w 1984 roku w Łodzi, na spotkaniu Klubów Miłośników Fantastyki, i początkowo nazywała się Sfinks. Pierwszym laureatem był Janusz A. Zajdel, który zmarł 19 lipca 1985 roku, zanim zdążył odebrać wyróżnienie. Od 1986 roku nagroda nosi jego imię, a od 1992 roku jest przyznawana w dwóch kategoriach.
Głosowanie ma dwa etapy. W pierwszym osoby uprawnione nominują utwory wydane w poprzednim roku kalendarzowym — każda może wskazać do pięciu powieści i do pięciu opowiadań. Po pięć utworów z największą liczbą głosów trafia na listę nominacji. W drugim etapie laureatów wybierają uczestnicy Polconu, czyli Ogólnopolskiego Konwentu Miłośników Fantastyki. Nie trzeba przyjeżdżać na konwent — wystarczy wykupić akredytację wspierającą.
Utwór, żeby mógł dostać nominację, musi spełnić kilka warunków:
Na liście nominacji za rok 2025 w kategorii powieść znalazło się pięć tytułów:
Dwa nazwiska dobrze znają stali czytelnicy nagrody. Radek Rak zdobył ją za powieść Agla. Alef i wcześniej za Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli. Robert M. Wegner był nagradzany m.in. za Każde martwe marzenie oraz za Pamięć wszystkich słów. Trzy z pięciu nominowanych powieści wydało jedno wydawnictwo — Powergraph.
W kategorii opowiadanie nominacje dostały cztery teksty, z czego trzy ukazały się w miesięczniku „Nowa Fantastyka”:
Nominacje przeliczyła komisja nominacyjna w składzie: Rafał Dziamski, Mikołaj Kowalewski, Julia Kowalska, Iga Radomska, Sloe Smycz i Agata Wasilewska.
Dla czytelnika z małym budżetem najciekawsza jest jedna rzecz: na stronie nagrody można pobrać bezpłatny e-book „Zajdel 2026” z nominowanymi opowiadaniami, w formatach PDF, EPUB i MOBI. Organizatorzy zachęcają hasłem „przeczytaj, zanim zagłosujesz” — ale e-book przyda się także komuś, kto chce po prostu sprawdzić, co dzieje się w polskiej fantastyce.
Prawo do nominowania ma osoba, która brała udział w jednym z trzech ostatnich Polconów (albo wykupiła akredytację wspierającą), jest członkiem klubu zrzeszonego w Związku Stowarzyszeń „Fandom Polski” albo zapisała się na liście na stoisku nagrody na jednym z konwentów. Nominacje za miniony rok zbiera się do 31 marca. Lista laureatów wszystkich edycji jest dostępna na stronie nagrody.
Nominacje do Zajdla za rok 2025 to gotowa lista lektur: pięć powieści, od folk noir Justyny Hankus po nowe książki Radka Raka i Roberta M. Wegnera, oraz cztery opowiadania, które można przeczytać w darmowym e-booku. O statuetkach decydują czytelnicy — i każdy fan może dołączyć do tego grona.
5 pytań · minuta
poleca:
