Nowa zastawaka

Kierownik Zakładu Kardiologii Inwazyjnej w Górnośląskim Centrum Medycznym prof. Andrzej Ochała powiedział, że "Nowa generacja repozycjonowalnych zastawek zastąpi teraz te stosowane dotychczas, które zostawiały bardzo mały margines błędu. Nawet mała pomyłka mogła powodować duże konsekwencje. Jeśli była choćby trochę niedokładnie założona, zwiększały się przecieki dookoła zastawki, a to - jak wykazały badania - powodowało bardzo niekorzystne odległe wyniki. Teraz, kiedy jest możliwość repozycjonowania założonej już zastawki, każdy błąd można łatwo skorygować".

Zabiegowi poddano 72-letnią pacjentkę z ciężkim zwężeniem zastawki aortalnej, wymienionej chirurgicznie kilka lat wcześniej. Szpital w Ochojcu od kilku lat jest w czołówce polskich ośrodków wykonujących przezcewnikowe implantacje zastawki aortalnej (TAVI), również u pacjentów wcześniej operowanych kardiochirurgicznie. Ta metoda jest alternatywą dla chorych z licznymi obciążeniami, dla których kolejna interwencja chirurgiczna niesie ze sobą zbyt duże ryzyko.

Zastawkę wprowadza się do ciała pacjenta za pomocą cewnika, przez nacięcie w tętnicy udowej. "Po wszczepieniu zastawki nowej generacji oceniamy, czy dobrze funkcjonuje, czy jest w prawidłowym położeniu, czy nie przecieka wokół niej krew. Jeżeli wszystko jest dobrze, odczepiamy ją z systemu wprowadzającego i kończymy zabieg. Jeżeli jednak stwierdzimy, że ta pozycja nie jest optymalna, możemy zastawkę złożyć w ciele pacjenta, co zajmuje kilkanaście sekund i w ciągu kilku minut ponownie wszczepić w prawidłowe miejsce" - wyjaśnił dr Michał Lelek, który przeprowadził pierwszy zabieg.

"To jest duży postęp w porównaniu ze starszym typem zastawki - zabieg jest bezpieczniejszy dla pacjenta, bardziej przewidywalny i również prostszy dla lekarza".

Zabiegi przezskórnego wszczepienia zastawki aortalnej pacjentom cierpiącym z powodu jej zwężenia, którzy z powodu wielu obciążeń nie mogą być operowani, to wysokospecjalistyczna procedura finansowana przez Ministerstwo Zdrowia. Zwężenie zastawki to wada serca utrudniająca wypływ krwi z lewej komory do aorty, która przy znacznym nasileniu prowadzi do niewydolności serca, i gdy nie jest leczona, w kilkuletniej perspektywie - do zgonu. Występuje głównie u osób starszych, po 75. roku życia.

Podstawową metodą leczenia jest operacja, ale nie u wszystkich pacjentów można ją przeprowadzić z powodu zbyt dużego ryzyka. "Chirurdzy kalkulują ryzyko w oparciu o specjalne skale. W przypadku starszych chorych, obciążonych innymi chorobami, okazuje się, że mogliby nie przeżyć zabiegu. Kiedyś nie mogliśmy im nic zaoferować, teraz dysponujemy nową metodą małoinwazyjną wszczepiania zastawek - TAVi" - podkreślił prof. Ochała.

Specjaliści są zgodni, że zapotrzebowanie na takie zabiegi będzie rosło, bo społeczeństwo się starzeje i chorych, którzy nie kwalifikują się do operacji, będzie coraz więcej.

Dr Lelek wyjaśnił, że "Zwężenie zastawki aortalnej to najczęstsza wada zastawkowa i najczęstsza przyczyna operacji zastawkowych. Zastawka musi wytrzymywać dużą różnicę ciśnień między lewą komorą a aortą. Jeśli dłużej żyjemy - 80-90 lat - to bardziej prawdopodobne, że zastawka ulegnie procesom zwyrodnieniowym, mogą się też do tego przyczyniać przebyte infekcje, choroby nerek, cukrzyca, miażdżyca".

Chory cierpiący na zwężenie zastawki aortalnej ma duszności, zmniejszoną tolerancję wysiłku. "Operowana przez nas pacjentka miała kłopoty nawet z poruszaniem się po domu, nie mogła normalnie funkcjonować. Jeśli zwężenie narasta przez wiele lat, to w zaawansowanych postaciach dochodzi do uszkodzenia funkcji lewej komory, która staje się coraz słabsza. Na szczęście i ten niekorzystny proces udaje się w wielu przypadkach odwrócić dzięki zabiegowi wszczepienia zastawki" - podsumował doktor.