
O konieczności skuteczniejszego rozpoznawania przez lekarzy, przede wszystkim rodzinnych, zagrożenia nagłym zgonem sercowym u pacjentów i zapobiegania mu przez wszczepianie defibrylatora serca dyskutowali kardiolodzy w Łodzi.
Głównymi przyczynami nagłego zgonu sercowego są groźne zaburzenia rytmu serca - migotanie komór i częstoskurcz komorowy. Szczególnie zagrożone są osoby z uszkodzeniem serca po zawale lub te, które już wcześniej przebyły napady takich arytmii serca. Szanse na uratowanie osoby, u której dojdzie do zatrzymania akcji serca poza szpitalem, wynoszą około 2-10 proc.
Według lekarzy skuteczną metodą pozwalającą zapobiec nagłemu zgonowi sercowemu jest implantacja urządzenia tzw. "wszczepialnego defibrylatora serca" (ICD), które potrafi rozpoznać groźną arytmię i przerwać ją poprzez odpowiednią stymulację lub wyładowanie elektryczne (defibrylacja).
Korpus defibrylatora - wielkością porównywalny do opakowania kremu - wszczepia się pacjentowi podskórnie w okolicę pod obojczykiem, a elektrody (od 1 do 3) poprzez układ żylny wszczepia się do serca. Twórcą tego urządzenia był pochodzący z Polski Michael Mirowski.
Zdaniem prof. Lubińskiego trzeba uświadamiać lekarzy, że nagły zgon sercowy jest najważniejszą przyczyną zgonów w wysokorozwiniętych społeczeństwach i istnieje metoda, która pozwala to ryzyko usunąć.
"Defibrylator serca nie leczy, ale monitoruje pracę serca i przerywa sekwencję zdarzeń, która prowadzi do nagłego zgonu, niemal w 100 proc. Upowszechnienie wiedzy wśród lekarzy i decydentów rozdzielających środki finansowe, która objaśnia na czym polega to ryzyko, jak identyfikować zagrożenie nagłym zgonem sercowym jest czynnikiem decydującym w rozpowszechnieniu tej metody" - uważa prof. Lubiński.
Według niego, niestety, wciąż częstość stosowania takiego leczenia w Polsce jest kilkakrotnie mniejsza niż w Niemczech, w Czechach, na Węgrzech czy w USA. W Polsce jest leczonych tą metodą rocznie ok. 50 pacjentów na milion mieszkańców, w USA znacznie ponad 300, a w Niemczech prawie 200 osób na milion mieszkańców.
Jeszcze gorzej wygląda sytuacja pacjentów zagrożonych nagłą śmiercią sercową w regionie łódzkim, w którym implantacja defibrylatora serca jest rzadziej stosowana niż w większości regionów Polski.
W Łódzkiem zaledwie u niespełna 20 proc. pacjentów stosuje się takie leczenie w ramach tzw. prewencji pierwotnej, kiedy przewiduje się ryzyko zgonu i wszczepia się defibrylator zanim dojdzie do zatrzymania krążenia. To niemal dwukrotnie mniej niż np. na Mazowszu czy Śląsku.
Zdaniem specjalistów zapóźnienie Polski i regionu łódzkiego w stosowaniu tej metody nie jest spowodowane barierą finansową, ale brakiem informacji na temat zagrożeń wśród lekarzy, przede wszystkim pierwszego kontaktu.
"Myślę, że lekarze nie zdają sobie sprawy z tego, że jest to metoda, która w tej chwili właściwie nie ma ograniczeń. Każdy pacjent, który potrzebuje defibrylatora, może mieć go wszczepionego, tylko trzeba wysłać go do odpowiedniego ośrodka" - uważa dr Katarzyna Włodarska z Instytutu Kardiologii w Aninie.
Kardiolodzy przyznają, że leczeni tą metodą pacjenci napotykają na duże problemy społeczne związane ze specyfiką ich leczenia. "Żyją w dużej obawie o własne życie, a jest im odmawiane leczenie sanatoryjne czy rehabilitacyjne. Ponadto u części z nich te urządzenia wywołują dość silny ból i często w poczuciu obawy przed tym bólem. Chcemy jednak powiedzieć pacjentom, że po takim zabiegu mogą żyć normalnie" - mówił prof. Lubiński.
Jak zaznaczył na całym świecie rozwijają się grupy samopomocowe wśród pacjentów, którzy wymieniają się informacjami jak wrócić do normalnego życia i aktywności po takim zabiegu.
Konferencję nt. walki z nagłym zgonem sercowym zorganizował łódzki Uniwersytet Medyczny i Klinika Kardiologii Interwencyjnej, Kardiodiabetologii i Rehabilitacji Kardiologicznej Centralnego Szpitala Weteranów w Łodzi.