Wymiana plików a paragrafy

Rafał Korczyński, prawnik specjalizujący się w problemach prawa komputerowego.
Wokół legalności i karania za korzystanie z popularnych sieci P2P narosło wiele mitów. Poniżej rozprawiamy się z najpopularniejszymi z nich.

Mit 1: Można zostać ukaranym za samo tylko posiadanie programów umożliwiających dostęp do zasobów P2P.
Fakty: Nieprawda. Można mieć zainstalowane na komputerze aplikacje umożliwiające korzystanie z Kazy czy Gnutelli. Reakcja policji i sądu może nastąpić dopiero wówczas, gdy udowodnione zostanie, że za ich pośrednictwem naruszono przepisy prawa.

Mit 2: Wszystko, co zostało umieszczone w Sieci, jest darmowe i można z tego korzystać wedle własnych upodobań.
Fakty: Trzeba rozróżniać osoby udostępniające i pobierające określone pliki. W odniesieniu do grupy pobierającej działanie najprawdopodobniej mieścić się będzie w granicach dozwolonego użytku osobistego. Warunkiem pozostawania w zgodzie z prawem jest, by ściągany utwór został wcześniej oficjalnie rozpowszechniony i by nie naruszać zasad normalnego korzystania z utworu (czyli np. nie odsprzedawać go). Udostępnianie plików audio, wideo, publikacji książkowych itp. bliżej nieokreślonemu gronu osób stanowi natomiast istotne naruszenie praw autorskich.

Mit 3: Tak zwany dozwolony użytek daje prawo do pobierania czegokolwiek.
Fakty: Regulacje określające dozwolony użytek dotyczą tylko tych utworów, które były wcześniej oficjalnie rozpowszechnione.

Mit 4: Możliwe jest pobranie i legalne używanie aplikacji i gier komputerowych w ramach dozwolonego użytku.
Fakty: W odniesieniu do programów komputerowych nie mają zastosowania przepisy dotyczące dozwolonego użytku. Można pobierać te aplikacje, których licencja na to pozwala (np. freeware i shareware).

Mit 5: Jeśli kupiłem oryginalną płytę CD lub DVD (z filmem lub muzyką), dane na niej zapisane mogę każdemu udostępnić.
Fakty: Udostępnianie tego rodzaju materiałów nieograniczonej liczbie osób godzi w gwarantowane przez prawo interesy twórcy. Można natomiast w ramach dozwolonego użytku udostępniać te materiały kręgowi osób pozostających w związku osobistym (pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego).

Mit 6: Udostępnianie plików w Sieci, z uwagi na luki w prawie, nie podlega karze.
Fakty: Przepisy karne ustawy o prawie autorskim pozwalają na ukaranie cyberpiratów. W razie udowodnienia przestępstwa można się spodziewać co najmniej kary grzywny, ograniczenia wolności lub też pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli z nielegalnego kopiowania określona osoba uczyniła źródło dochodu albo też działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, kara pozbawienia wolności może być większa.