Mniej słodyczy, więcej sportu i sprawa załatwiona — tak zwykle brzmi szybka recepta na nadwagę. Europejscy badacze z unijnego projektu BIO-STREAMS przekonują jednak, że to tylko kawałek układanki: na masę ciała wpływają też geny, biologia, otoczenie i codzienne zachowania, a zawstydzanie częściej szkodzi, niż pomaga. Co z ich pracy wynika dla młodych ludzi, którzy sami układają sobie dietę i plan dnia — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak mądrze myśleć o wadze i zdrowiu.
Sesja, nocne seriale, praca na zmiany i poranne zajęcia – studencki tryb życia rzadko sprzyja wysypianiu się. Tymczasem sen to nie luksus, tylko jeden z filarów zdrowia i dobrego samopoczucia. Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) przypominają, ile snu potrzebuje dorosły, po czym poznać, że noc była słabej jakości, i jakie proste nawyki pomagają spać lepiej – a na końcu możesz sprawdzić, czy twoje wieczory naprawdę sprzyjają dobremu snu.
Zbieranie wirtualnych jabłek i wybieranie przekąsek brzmi jak zwykła rozrywka na przerwę między zajęciami. Naukowcy z USA sprawdzili jednak, czy dwie proste gry mogą pomóc lekarzom szybciej rozpoznać depresję. Okazało się, że osoby z depresją grały w nie wyraźnie inaczej niż osoby zdrowe. Oto, co zdradzały ich decyzje i dlaczego to dopiero początek drogi do nowego narzędzia w gabinecie — a na końcu można sprawdzić, jak dbasz o swoje samopoczucie na co dzień.
Tatuaż przestał być czymś wyjątkowym, ale tusz pod skórą to wciąż nie to samo co kosmetyk na jej powierzchni. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, że nawet fabrycznie zamknięte opakowanie tuszu może zawierać bakterie, a niektóre reakcje ujawniają się dopiero po latach. Warto wiedzieć, na co uważać przed wizytą u tatuatora i jak odróżnić zwykłe gojenie od sygnału ostrzegawczego — a na końcu możesz sprawdzić, jak rozważnie podchodzisz do tatuażu.
Co było wczoraj na kolację, a co na drugie śniadanie przedwczoraj? Jeśli odpowiedź wymaga dłuższej chwili namysłu, łatwo zrozumieć, dlaczego naukowcy nie ufają w pełni dzienniczkom żywieniowym i ankietom. Zespół finansowany przez amerykańskie NIH znalazł inny sposób na poznanie nawyków żywieniowych całych społeczności: przebadał ścieki z oczyszczalni w Karolinie Północnej i wykrył w nich DNA setek produktów spożywczych — a na końcu sprawdzisz, jak dobrze pamiętasz, co ląduje na twoim talerzu.
Akademik, wynajęte mieszkanie, sala wykładowa, biuro na pierwszej pracy — większość dnia upływa w czterech ścianach. Europejczycy spędzają w budynkach nawet do 90% życia, a mimo to o powietrzu w środku mówi się dużo rzadziej niż o smogu na ulicy. Naukowcy z kilku europejskich projektów sprawdzili, co unosi się w domach, szkołach i na uczelniach, i podpowiadają, jak oddychać czyściej bez wielkich wydatków — a na końcu można sprawdzić, czy twoje domowe nawyki sprzyjają dobremu powietrzu.
Ból potrafi być ostry, tępy, kłujący, piekący albo mrowiący – raz dotyczy jednego miejsca, raz całego ciała. Gdy nie odpuszcza dłużej niż trzy miesiące, mówi się o bólu przewlekłym, który odbija się na nastroju, śnie, pracy i relacjach. Badacze szukają leków bezpieczniejszych niż opioidy, testują terapię genową i sprawdzają, co dają metody bez tabletek – a na końcu możesz sprawdzić, jak sam reagujesz, gdy coś boli dłużej niż kilka dni.
Kawa przed egzaminem, napój energetyczny nad notatkami o północy, kolejna herbata po południu — w sesji kofeina bywa stałym towarzyszem nauki. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, że dla większości dorosłych może być częścią zdrowej diety, ale ma swoje granice, a wrażliwość na nią bardzo się różni. Tekst wyjaśnia, ile to za dużo, gdzie kofeina chowa się poza kubkiem i po czym poznać, że organizm ma dość — a na końcu możesz sprawdzić, czy Twoje kofeinowe nawyki są pod kontrolą.
Szczoteczka, nitka, wizyta u dentysty — o zębach myślimy zwykle w kategoriach dziur i kamienia. Tymczasem w ustach żyje około 700 gatunków mikroorganizmów, a naukowcy z amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia (NIH) coraz częściej łączą je z chorobami całego ciała: od serca po alergie. Co wiadomo, a co jest dopiero hipotezą — i co można zrobić już dziś? Na końcu możesz sprawdzić, jak dbasz o swój „ustny ekosystem”.
Sen to nie tylko odpoczynek. W czasie snu mózg nieco się ochładza, a w komórkach nerwowych zachodzą zmiany, które badacze wiążą z pamięcią. Zespół z belgijskiego instytutu VIB sprawdził w projekcie sleepyTau, jaką rolę odgrywa w tym białko Tau, znane dotąd głównie z choroby Alzheimera. Wyniki pokazują, że białko to może mieć ważną funkcję właśnie podczas snu. Opisujemy, co odkryto i dlaczego to ciekawe — a na końcu możesz sprawdzić w teście swoje nawyki snu.
Atopowe zapalenie skóry, potocznie egzema, dotyka milionów ludzi na świecie, a obecne maści zwykle przynoszą tylko chwilową ulgę. Europejski zespół badaczy w projekcie NextSkins pracuje nad plastrem, w którym żyją drożdże. Taki plaster ma sam wyczuwać zaostrzenie choroby i uwalniać lek skierowany wyłącznie w szkodliwe bakterie. Inspiracją jest kombucha. Wyjaśniamy, jak ma działać ten pomysł i na jakim jest etapie — a na końcu sprawdzisz w teście, jak dbasz o swoją skórę.
Jesień to czas zatłoczonych sal wykładowych, akademików i pierwszych przeziębień. Jeden z najprostszych sposobów ochrony zdrowia nic nie kosztuje: mycie rąk wodą z mydłem. Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) przypominają, że dobrze umyte ręce ograniczają przeziębienia i infekcje żołądkowe, a wystarczy na to około 20 sekund. Wyjaśniamy, kiedy myć ręce, jak robić to skutecznie i kiedy pomaga żel — a na końcu sprawdzisz swoje nawyki w krótkim teście.
Utrata bliskiej osoby potrafi wywrócić codzienność do góry nogami – i to nie tylko w sferze emocji, bo żałoba odbija się też na śnie, apetycie i energii. Eksperci cytowani przez NIH News in Health podkreślają, że nie istnieje jeden właściwy sposób przeżywania straty ani termin, po którym „powinno już przejść”. Liczą się proste nawyki, obecność innych ludzi i czujność na sygnały, że smutek się zablokował — a na końcu można sprawdzić, jak dobrze znasz sposoby na trudne chwile po stracie.
Pizza na mieście, kanapka z wędliną w przerwie między zajęciami, tortilla z budki wieczorem — w takim jadłospisie sól pojawia się częściej, niż się wydaje. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, czym różni się sól od sodu, ile go wystarcza na co dzień i skąd bierze się jego nadmiar. Podpowiada też, jak ograniczać sól stopniowo, tak żeby jedzenie wciąż smakowało — a na końcu możesz sprawdzić, jak solone są Twoje codzienne nawyki.
Postanowienie „od jutra więcej ruchu” zwykle przegrywa z kanapą, ale badaczka ze Stanforda przekonuje, że nie zawsze chodzi o silną wolę. To, ile chodzimy, w dużej mierze zależy od tego, jak zbudowana jest okolica: od długości kwartałów, przejść, chodników i bliskości parku czy sklepu. Dla studenta, który wybiera akademik albo pokój na wynajem, to całkiem praktyczna wiedza — a na końcu możesz sprawdzić, na ile twoja codzienna trasa sprzyja chodzeniu.
Badanie słuchu wychodzi książkowo, a mimo to w kawiarni, na imprezie czy w pełnej ludzi pracowni trudno wyłowić, co mówi osoba obok. Naukowcy z Gandawy nazywają to ukrytym niedosłuchem i przekonują, że klasyczny audiogram go nie wychwytuje. Zbudowali więc test, który sprawdza połączenia nerwowe w uchu, oraz algorytm poprawiający zrozumiałość mowy w hałasie — a na końcu możesz sprawdzić, jak Twój słuch radzi sobie w gwarze.
Większość oparzeń nie zdarza się w pracy ani na wakacjach, tylko w zwykłej domowej kuchni i łazience. Przewrócony garnek, wrzątek z czajnika, zbyt długi dzień na słońcu – skutki mogą być drobne albo bardzo poważne. NIH News in Health tłumaczy, czym różnią się stopnie oparzeń, dlaczego ocena rany może trwać nawet tydzień i nad jakimi nowymi opatrunkami pracują naukowcy – a na końcu możesz sprawdzić, jak bezpiecznie obchodzisz się z gorącymi rzeczami na co dzień.
Kiedy w ulubionym utworze na moment zapada cisza, mózg wcale nie odpoczywa. Badacze z unijnego projektu NEUME pokazali, że w takich pauzach intensywnie pracuje, bo przewiduje kolejną nutę. Muzyka okazuje się jednym z najlepszych sposobów, by podejrzeć, jak człowiek uczy się wzorców, oczekuje i dopasowuje się do nowego. To wiedza, która może kiedyś pomóc w medycynie i nauce języków — a na końcu możesz sprawdzić, jak bardzo muzyka rządzi twoją codziennością.
Wynajmowany pokój, akademik czy pierwsze własne mieszkanie to miejsca, w których spędza się większość doby. Razem z meblami, elektroniką i kosmetykami trafiają tam jednak substancje chemiczne, które osiadają w kurzu i unoszą się w powietrzu. Badacze współpracujący z amerykańskimi Narodowymi Instytutami Zdrowia przekonują, że zamiast paniki wystarczy kilka prostych nawyków: sprzątanie, wietrzenie i rozsądne zakupy — a na końcu możesz sprawdzić, jak zdrowo mieszkasz ty.
Opieka zdrowotna