
"New Scientist" donosi o próbach wyjaśnienia spostrzeżeń dotyczących występowania pewnych chorób, a mianowicie osoby chore na nowotwór są mniej zagrożeni chorobą Alzheimera – i odwrotnie.
Postęp cywilizacyjny wpływa m.in. na to że średnia długość naszego życia stale rośnie, a wraz z nią – zagrożenie chorobami, takimi jak nowotwory czy alzheimer. Jednak bardzo niskie jest prawdopodobieństwo występowania nowotworu i choroby Alzheimera u tej samej osoby.
W 2005 roku po raz pierwszy zaobserwowano to zjawisko, gdy naukowcy próbowali określić, u ilu osób po 65. roku życia i z chorobą nowotworową rozwijała się choroba Alzheimera – i vice versa. Tym zagadnieniem zajął się Massimo Musicco z Instytutu Technologii Biomedycznej w Mediolanie (Włochy), który zebrał rozpoznania nowotworów i choroby Alzheimera u ponad miliona osób. Przeanalizował on dokumenty dotyczące przyjęć do szpitala i przepisanych leków z lat 2004-2009. W każdym przypadku sprawdzane było, jakie choroby wystąpiły u danego pacjenta zarówno wcześniej, jak i w latach późniejszych.
We wnioskach z tych badań okazało się, że chorzy na Alzheimera byli o połowę mniej narażeni na nowotwory, zaś osoby z rozpoznanymi nowotworami o 35 proc. rzadziej chorowały na alzheimera (w tej samej grupie wiekowej).
Można więc stwierdzić, że oba schorzenia są w jakiś sposób ze sobą powiązane. Wiadomo, że nowotwór to niekontrolowany rozrost komórek, zaś choroba Alzheimera wiąże się z obumieraniem komórek mózgu.
Jedna z naukowców, Catherine Roe z Washington University w St Louis (USA), która pierwsza zwróciła uwagę na związek nowotworów z alzheimerem, uważa że może chodzić o czynnik genetyczny, który zależnie od sytuacji pobudza nieprawidłowy wzrost komórek lub prowadzi do ich nasilonego obumierania. Jej zdaniem mógłby to być powstrzymujący powstawanie guzów gen TP53, którego aktywność jest podwyższona w chorobie Alzheimera, ale u połowy pacjentów z nowotworami nie jest aktywny.
Innym wyjaśnieniem jest starzenie się komórek. Wiele z nich przestaje się dzielić i wyzwala reakcje zapalną. Uważa się, że zjawisko to chroni nas przed nowotworami – ponieważ niszczone są komórki z uszkodzeniami DNA.
Jednak podobny mechanizm może mieć związek ze schorzeniami neurodegeneracyjnymi. Badacz Claudio Torres z Drexel University College of Medicine w Filadelfii (USA) znalazł w mózgach osób, które zmarły z powodu alzheimera wiele komórek, które przestały się dzielić.
Zdaniem naukowców komórki poszczególnych osób mogą mieć większą lub mniejszą skłonność do starzenia, i w związku z tym mogą być mniej lub bardziej skłonne do jednego bądź drugiego rodzaju choroby. Wpływanie na ten proces mogłoby pozwolić na opracowanie całkiem nowych metod leczenia.