Aspiryna kontra czerniak

Aspiryna może obniżać ryzyko zachorowania na czerniaka. Zdaniem autorów publikacji – naukowców ze Stanford University School of Medicine w Palo Alto – może to wynikać z przeciwzapalnego działania leku.

Badacze przeanalizowali dane dotyczące niemal 60 tys. kobiet rasy białej w wieku 50-79 lat. Panie były uczestniczkami wieloletniego studium pt. Women's Health Initiative. Na początku badania zebrano dane na temat ich diety, zażywanych leków i różnych aktywności, które mogą mieć wpływ na rozwój nowotworów skóry, w tym czerniaka (takich jak np. nawyki związane z opalaniem się). W analizie uwzględniono również tzw. fototyp ich skóry, który ocenia się na podstawie pigmentacji i reakcji na światło UV.

Okazało się, że w ciągu kolejnych 12 lat badań panie, które zażywały większe ilości kwasu acetylosalicylowego (popularnie zwanego aspiryną lub polopiryną) były ogólnie o 21 proc. mniej narażone na czerniaka niż kobiety w ogóle go nie używające.

Im dłużej zażywana była aspiryna, tym ryzyko zachorowania na nowotwór bardziej spadało. Uczestniczki badania, które zażywały lek przez pięć lub więcej lat miały o 30 proc. niższe ryzyko zachorowania na czerniaka w porównaniu z paniami nie stosującymi leku w ogóle.

“Aspiryna działa poprzez łagodzenie stanów zapalnych i to dlatego może obniżać ryzyko zachorowania na czerniaka" – podaje współautorka pracy dr Jean Tang.

Z dotychczasowych badań wynika, że dzięki swojemu mechanizmowi działania aspiryna może obniżać ryzyko rozwoju niektórych nowotworów złośliwych, w tym raka jelita grubego. Z drugiej strony pojawiają się jednak doniesienia, że regularne przyjmowanie leku nie przynosi tego typu korzyści. Co więcej, naukowcy nie zalecają osobom zdrowym i niezagrożonym chorobami układu sercowo-naczyniowego, by regularnie zażywały aspirynę, bo może to przynieść więcej szkód niż pożytku.

Autorzy najnowszej pracy podkreślają, że niezbędne jest przeprowadzenie badań klinicznych, które pozwolą w bezpośredni sposób udowodnić, że aspiryna może być zażywana w ramach prewencji czerniaka.

Eksperci są jednak zgodni, że najskuteczniejszą profilaktyką tego nowotworu jest unikanie zbyt silnej i zbyt długiej ekspozycji skóry na promieniowanie UV, które jest przyczyną ponad 90 proc. barwnikowych nowotworów skóry.

Głównym źródłem UV jest promieniowanie słoneczne. "Podstawowym argumentem za opalaniem się jest indukcja produkcji witaminy D w skórze” – informuje  prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Pan prof. twierdzi, że wystarczy tylko 10 minut tygodniowo na słońcu, by skóra wyprodukowała wystarczające ilości witaminy D. Uważa iż mieszkańcy krajów strefy umiarkowanej z powodu małego nasłonecznienia, i tak często cierpią na niedobory witaminy D w chłodniejszych porach roku. Wskazane jest wówczas zażywanie preparatów zawierających witaminę D.

Lekarze oceniają, że do wzrostu zachorowań na czerniaki przyczynia się też w coraz większym stopniu korzystanie z solariów. Promieniowanie UV emitowane w solariach jest ok. 10 razy silniejsze niż promieniowanie słoneczne – tłumaczy prof. Rutkowski.

Czerniak jest najbardziej agresywnym nowotworem skóry. Liczba zachorowań na niego ciągle wzrasta, również w Polsce - w ciągu ostatnich 20 lat zwiększyła się o ok. 300 proc. Co roku w naszym kraju rejestrowanych jest 2,5-3 tys. nowych przypadków czerniaka. Jednak na podstawie ekstrapolacji z populacji Niemiec i Czech eksperci oceniają, że może ich być nawet 2-3 razy więcej.

Większość, bo ponad 90 proc. przypadków czerniaków można wyleczyć w najprostszy i najtańszy sposób, tj. przez usuniecie chirurgiczne zmiany powstałej na skórze. Warunkiem jest jednak wykrycie nowotworu na etapie, gdy jego grubość nie przekracza 1 mm. Dlatego konieczne jest regularne samodzielne oglądanie znamion na skórze oraz zgłaszanie się do dermatologa, gdy zaobserwuje się jakieś niepokojące zmiany. W Polsce świadomość na ten temat jest jednak ciągle za niska, dlatego średnia grubość wykrywanych u nas czerniaków wynosi 2 mm - ocenia prof. Rutkowski.