Nowe metody leczenia zaćmy

Dział: okulistyka

Coraz łatwiej usunąć z oka zmętniałą soczewkę i zastąpić ją implantem, który pozwala normalnie widzieć - mówiono na konferencji prasowej w kierowanej przez prof. Jerzego Szaflika klinice II Wydziału Lekarskiego Warszawskiej Akademii Medycznej.

Zaćma to choroba polegająca na postępującym, bezbolesnym
mętnieniu soczewki oka. Jest najczęstszą z odwracalnych przyczyn
ślepoty - dotyczy około 27 milionów osób na całym świecie. Zwykle
pojawia się po 50 roku życia, ale może wystąpić wcześniej - jako
choroba wrodzona, powikłanie cukrzycy, po urazie czy przy zatruciu
naftaliną. Usuwanie zaćmy należy do najdawniejszych zabiegów
okulistycznych. W starożytnych Indiach zmętniałą soczewkę spychano
w głąb oka za pomocą silnego nacisku. Później rozwinęły się metody
chirurgiczne, a przez 20 lat na całym świecie za najlepszą
uchodziła opracowana w roku 1963 krioekstrakcja - usuwanie
zamrożonej soczewki za pomocą oziębionego aplikatora, opracowana
przez Polaka, prof. Tadeusza Krwawicza.

Ostatnio krioekstrakcję zastąpiła fakoemulsyfikacja - przez
dwumilimetrowe nacięcie w rogówce wprowadza się specjalna
narzędzie ultradźwiękowe, które rozdrabnia soczewkę. Powstałą
ciecz można łatwo odessać. Następnie specjalnym aplikatorem
wprowadza się do oka zwiniętą w rulonik elastyczną, sztuczną
soczewkę. Pacjenci szybko wracają do normalnego życia, a metoda
jest  tak bezpieczna, że w warszawskiej klinice operowano w ten
sposób nawet 100-letnią kobietę, która przez kilka kolejnych lat
mogła oddawać się ulubionej lekturze.

Jeszcze nowsza metoda - emulsyfikacja płynowa - polega na
wykorzystaniu zamiast ultradźwięków pulsującej cieczy.

Wbrew pozorom zastępujący soczewkę implant nie powinien być
całkowicie przezroczysty, lecz - jak w zdrowym oku - żółtawy.
Dzięki temu lepiej chroni komórki barwnikowe siatkówki przed
szkodliwym wpływem światła niebieskiego i nadfioletu. Sztuczne
soczewki wszczepiane do oka mogą być jedno- lub wieloogniskowe. Te
pierwsze wymagają okularów, jeśli osoba której je wszczepiono chce
na przykład czytać. Soczewki wieloogniskowe dzięki zmieniającej
się strefowo zdolności skupiania pozwalają się obyć bez okularów.
Niestety, na krawędzi stref pojawiają się zniekształcenia obrazu.

Najnowsze osiągnięcie to soczewki pseudoakomodacyjne,
wykorzystujące technikę apodyzacji, stosowaną wcześniej w
rejestrowaniu światła słabych gwiazd i specjalnych obiektywach do
fotografii portretowej. Dzięki dyfrakcji światła na wykonanych na
powierzchni soczewki koncentrycznych rowkach o zróżnicowanej
głębokości, jej środek  pozwala widzieć przedmioty bliskie, a
części boczne - obiekty położone daleko. Mózg zwykle dobrze sobie
radzi z "przełączaniem" obrazów - pacjent po prostu widzi ostro
to, na co patrzy i nie potrzebuje okularów ani do czytania, ani do
jazdy samochodem.

Niestety, operacja zaćmy i wszczepienie sztucznej soczewki
poprawiają wzrok tylko w stopniu, w jakim pozwala na to stan
innych elementów oka - choćby siatkówki czy nerwu wzrokowego. Nie
zawsze i nie u każdego można stosować soczewki pseudoakomodacyjne
najnowszej generacji. Na razie prof . Szaflik wszczepił ich tylko
30. 

Dużą przeszkodą jest koszt. O ile zwykłe soczewki kosztują 300-
400 złotych, to apodyzyjne - nawet 2600. Łącznie z kosztem
operacji daje to ponad 5 tysięcy na jedno oko. Nigdzie na świecie
najnowsze metody okulistyczne nie są dostępne w ramach państwowej
opieki zdrowotnej.

Rocznie w Polsce wykonuje się około 100 tys. operacji zaćmy -
trzeba na nie czekać od 6 do 12 miesięcy. Tymczasem w mającej
podobną liczbę ludności Hiszpanii wykonywanych jest rocznie 250
tys. operacji, a czas oczekiwania to tylko 3 miesiące. (PAP)

« powrót


Polityka Prywatności